Alerjik Rinit

Merak edilen sorular ve yanıtları

Alerjik Rinit, burun mukozasının alerjik nedenli iltihabıdır. Özellikle alerjik yatkınlığı olan, atopik kişilerde görülür. Alerjik Rinit çoğunlukla ömür boyu devam eden, fakat ileri yaşlarda şiddeti azalabilen bir hastalıktır. En sık rüzgarın havada uçurduğu polenlere bağlı olarak gelişmekle birlikte, herhangi bir alerjen tarafından da meydana getirilebilir. Kendiliğinden geçmesi nadir olarak görülür. Alerjik Rinit’e yakalanmamak için bu hastalığa neden olan alerjenlerden uzak durmak ve bunun için gerekli tedbirleri almak gerekir. Yazıda sizlere alerji ve Alerjik Rinit ile ilgili genel bilgi vermeyi ve Alerjik Rinit’ten korunmak için almanız gereken pratik tedbirleri aktarmaya çalıştık.

Yazıda yanıt verilen sorular şunlar:

• Alerji nedir?
• Neler alerjiye yol açar?
• Alerjik Rinit nedir?
• Alerjik Rinit’e yol açan alerjenler nelerdir?
• Alerjik Rinit’in belirtileri nelerdir?
• Alerjik Rinit’i olan hastalarda diğer alerjik hastalıklar da artar mı?
• Alerjik Rinit hangi yaşlarda görülür?
• Alerjik Rinit tanısı nasıl konulur?
• Alerjik Rinit’i olan hastaların alması gereken tedbirler nelerdir?
• Alerjik Rinit’te nasıl bir tedavi uygulanır?
• Alerjik Rinit’in sonuçları nelerdir?

Alerji nedir?

Alerji vücudun yabancı bir maddeyle karşılaştığında buna verdiği tepkidir. Vücudun karşılaştığı yabancı maddeye “antijen” adı verilir. Alerjiye neden olan maddelere “alerjen” de denilir. Alerjik reaksiyonlar vücudun belirli bir bölgesinde olabileceği gibi daha yaygın da olabilir. Alerjik reaksiyonlarda en çok “anafilaksi” denilen ve hayatı tehdit eden durumun gelişme riskinden korkulur. Ancak bunun tüm alerjik reaksiyonlar içinde görülebilme sıklığı çok düşüktür.

Neler alerjiye yol açar?

Günlük hayatımızda alerji nedeni olabilecek birçok alerjen ile karşılaşırız. Özellikle sanayi ürünlerinin ve kimyasal madde kullanımının yaygınlaşmasıyla alerjik hastalıkların görülme sıklığı da giderek artıyor. Alerjenler çok çeşitlidir. Yiyecekler, havada uçuşan polenler, ev tozları ve bunların içinde gözle görülmeyen küçük canlılar, hayvan tüyleri, giyecekler, takılar, kimyasallar ve aklınıza gelebilecek daha birçok şey alerji etkeni olabilir. Alerjik reaksiyon kişiye özel bir durumdur. Farklı kişiler farklı maddelere, farklı alerjik reaksiyonlar gösterebilirler ya da hiç alerjik reaksiyon göstermeyebilirler. Alerjiye yatkınlık kalıtsaldır ve bunda genetik faktörler rol oynar. Alerjenler alerjik Rinit, alerjik konjüktivit, alerjik astım, kontak dermatit ve ürtiker gibi birçok alerjik hastalığa neden olabilir.

Alerjik Rinit nedir?

Rinit, burun iltihabı anlamına gelir. Alerjik Rinit, alerji kaynaklı burun iltihabıdır. Alerjenlerin hava yolu mukozasına yapışarak iltihabi reaksiyonları başlatmasıyla meydana gelir. Belirli mevsimlerde (en çok polenlerin uçuştuğu bahar aylarında) ortaya çıkan türüne “mevsimsel Rinit” denilir. Mevsimsel alerjik Rinit, “saman nezlesi” olarak da bilinir. Ancak bu doğru bir terim değildir. Bir de alerjik Rinit’in bir yıl boyunca devam eden türü vardır ve bu tür “perenial Rinit” olarak adlandırılır. Perenial Rinit’e, genellikle yıl boyunca ortamda bulunan hayvan tüyü, çeşitli kimyasallar ya da ev tozu gibi alerjenler neden olur.

Hangi alerjenler Alerjik Rinit’te rol oynar?

Havada uçuşan polenler ve ağaçlar genellikle alerjik Rinit’e yol açar. Fakat benzer reaksiyon küf, hayvan tüyü, ev tozu ve akarları gibi alerjenlere karşı da gelişebilir. Rüzgarla havada uçuşan küçük polenlerin hava yolları mukozasına yapışarak alerjik olayı başlatmasıyla alerjik Rinit meydana gelebilir. Bu alerjenler, boyutlarından dolayı burun mukozasında yakalanır ve genellikle daha aşağılara inerek alt solunum yolu belirtileri oluşturmaz. Fakat bu her zaman geçerli değildir. Bu reaksiyonları başlatan polenler, kişiye ve yöreye göre farklılık gösterir. Özellikle kuru ve rüzgarlı havalarda havadaki polen miktarı fazladır ve alerjik Rinit görülme sıklığı artar.

Alerjik Rinit’in belirtileri nelerdir?

Alerjen ile karşılaşıldığında özellikle ağız, burun, gözler, boğaz ve deride kaşıntı ortaya çıkar. Burun akar ve gözler sulanır. Burun tıkanıklığı ve koku almada güçlük ortaya çıkabilir. Bazen bu belirtilere hırıltılı solunum eşlik edebilir. Öksürük ve baş ağrısı da görülebilir.

Alerjik Rinit’i olan hastalarda diğer alerjik hastalıklar da artar mı?

Alerjik Rinit, genellikle alerji yatkınlığı olan, “atopik” olarak adlandırılan kişilerde görülür. Bu kişilerde diğer alerjik hastalıkların (egzama, ürtiker ya da astım gibi) görülme sıklığı normal kişilere göre daha fazladır. Ayrıca ailesinde alerjik hastalık öyküsü olan kişilerde de alerjik Rinit ve diğer alerjik hastalıkların görülme sıklığı daha fazladır.

Alerjik Rinit hangi yaşlarda görülür?

Hastalık semptomları genellikle 40 yaşından önce ortaya çıkar ve yaş ilerledikçe şikayetler azalır. Fakat hastalığın kendiliğinden tamamen geçmesi nadirdir.

Alerjik Rinit’te tanı nasıl konulur?

Alerjik Rinit tanısındaki en önemli nokta, hastanın öyküsüdür. Belirtilerin hangi mevsimde, ne ile karşılaştığında, nasıl ortaya çıktığının bilinmesi tanıya ulaşmada önemli ipucudur. Bazen yapılan testlerin sonuçları negatif olduğu halde, hastanın tipik öyküsünden tanı koyulur. Muayene sırasında hastaların burun mukozaları soluk, fakat burun delikleri kırmızıdır. Bu hastalarda burun mukozasının sürekli iltihabına bağlı olarak polipler gelişir. Bu polipler özellikle yıl boyunca devam eden türdedir. Polipler de burun tıkanıklığına neden olabilir. Tanı testleri arasında alerjiye neden olan antikor IgE’nin total kan düzeyinin ölçülmesi ve özel alerjene karşı uygulanan alerji testleri en sık kullanılan tanı yöntemleridir. Özellikle deriye uygulanan alerji testleri sık kullanılır. Kanda “eosinofil” denilen ve alerjik reaksiyonlarda sayıları artan hücrelerin sayılması ya da bu hücrelerin burundan alınan örnekle incelenmesi tanıyı destekler. Bazen de olası alerjenlerden uzak durma ya da alerjenle karşılaşma sonrasındaki yanıta bakılarak alerjenin tanısına gidilebilir.

Alerjik Rinit’i olan hastalar nelere dikkat etmelidir?

Tozlu ve polenli ortamlarda bulunmamalı, bulunmak durumunda kalınırsa da maske kullanılmalıdır. Polenlerin uçuştuğu mevsimlerde kapı ve pencereler kapalı tutulmalıdır. Özellikle kaloriferli evlerde kuru ev havası alerjik Rinit’in kötüleşmesine neden olabileceği için evde hava nemlendiricisi kullanılmalı. Oda havasının temizliğine dikkat edilmeli, havalandırma sistemlerinin iyi çalıştığından emin olunmalıdır. Evde hayvan ve bitki beslemekten kaçınılması gerekir. Tüylü ve yünlü battaniyeler yerine pamuklu ve sentetik olanlar tercih edilmelidir. Toz barındırabilecek tarzda kilim ve halı gibi ev eşyaları kullanılmamalıdır.

Alerjik Rinit nasıl tedavi edilir?

Alerjik hastalıklarda en önemli nokta, alerjen ile karşılaşmaktan kaçınmaktır. Bu konuda alınması gereken önlemler bir önceki soruda anlatıldı. Alerjik Rinit’in tedavisi şikayetlerin giderilmesine yöneliktir, hastalık bu tedaviyle ortadan kaldırılamaz. Alerjik Rinit’in tedavisinde “antihistaminik” denilen ve alerjenle karşılaşıldığında olaya neden olan madde salınımını engelleyen ilaçlar, burnun iç yüzeyindeki şişliği azaltan ilaçlar ve kortizon içeren burun spreyleri kullanılabilir. Ancak tüm bu ilaçlar mutlaka doktor tarafından hastalığın şiddeti ve hastanın durumu değerlendirilerek düzenlenmelidir.

Alerjik Rinit’in sonuçları nelerdir?

Alerjik Rinit, ömür boyu devam eden fakat yaşla beraber şiddeti azalan bir hastalıktır. Alerjik Rinit, hastaya sıkıntı vermesi, yaşam kalitesini bozması ve iş gücü kayıplarına neden olması dışında çok önemli sağlık sorunlarına neden olmaz. Eğer gerekli tedbirler alınır ve uygun tedavi verilirse bu hastalığın atak sayısı da azaltılabilir.

Londra

33,43 GBP

New York

51,01 ABD

Stockholm

376,60 SEK

farkli uzmanlik alanlarina iliskin linkler 08.Eyl.2010 11:32 GMT