Antibiyotik Kullanımı

Merak ettiğiniz sorular ve yanıtları

Penisilin alerjisi nedir?
Antibiyotik doz ve saatlerinin önemi var mı?
Gebeler ve bebek emziren anneler antibiyotik kullanabilirler mi?
Antibiyotikler, başka rahatsızlıklar için hali hazırda kullanmakta olduğumuz ilaçlarla etkileşebilir mi?
GENEL UYARILAR

Penisilin alerjisi nedir ? Nasil önlemler alınmalıdır?

Penisilin alerjisi denilince genelde akla ilk gelen sonu ölüme kadar varabilen Tip 1 penisilin allerjisidir. Penisilin alerjileri dört farklı grupta incelenir ve Tip 1 dışındakiler genelde değişik sürelerde gelişen ciltte kızarıklık ve döküntülerle kendini gösteren alerjik reaksiyonlardır. Tip 1 reaksiyon ise antibiyotik alımından hemen sonra ortaya çıkar, tüm vücutta yaygın kızarıklık, şişlik, ödem, nefes almada zorluk ve tansiyon düşüklüğü ile kendini gösterir, derhal müdahale edilmezse sonu ölümle bitebilir. Penisilin alerjisi tespiti için cilt testi yapılmasi faydalidir. Test yapılan kişide ilk 15-20 dakika içerisinde testin yapıldığı yerde kızarıklık olup olmadığına bakılır, 5mm’den fazla bir kızarıklık varsa test pozitiftir ve bu kişilerde mümkünse penisilin grubu antibiyotik kullanılmamalıdır. Ancak şu da unutulmamalıdır ki test yapılan hastaların da bir bölümünde yapılan test dozunda dahi hayati tehdit edecek düzeyde ciddi reaksiyon gelişebilir, bu sebeple test yapılan kişilerin başında mutlaka gerekli teşkilat bulundurulmalıdır ve bu işlem sağlık kurumunda ve hekim gözetiminde yapılmalıdır. Normalde alerjik hastalıkları (astım, saman nezlesi vb.) olan kişilerde ve diğer ilaçlara karşı bilinen alerjileri olan kişilerde de penisilin alerjisi ortaya çıkabilir, bu tür hastalar da dikkatli olmalı ve gerekirse cilt testi yapılmalıdır. Ancak şu da bilinmektedir ki daha önceden defalarca penisilin kullanmış bir kişide de küçük bir ihtimalle Tip 1 penisilin alerjisi gelişebilir. Bu sebeple penisilin kullanımı mutlaka hekim kontrolü altında olmalıdır.

Daha nadir ve daha az şiddetli olmasına rağmen, diğer antibiyotiklerin kullanımında da değişik ıklık ve şiddette allerjik reaksiyonların olabileceği bilinmelidir.

Antibiyotik ilaç doz ve saatlerinin önemi var mıdır?

Antibiyotikler normalde damardan, kalçadan kas içine ya da ağizdan alındıktan sonra kanda belli bir düzey oluştururlar. Oluşturulan bu düzey bakterilere karşı yeterli etkinliğin sağlanabilmesi için gereklidir ve bu düzeyin devamlılığı açısından antibiyotikler belirli dozlarda ve belirli aralıklarla kullanılırlar. Bu sebeple yetersiz ilaç dozu kullanıldığında ya da ilaç alma aralıklari düzensiz olduğunda kandaki ilaç düzeyi de istenilen düzeylerin altında kalacaktır ve bu durumda bakterilere karşı mücadele edecek kanda yeterli düzeyde antibiyotik olmayacaktir. Dolayısıyla antibiyotiklerin hekimin önerilerine göre, düzenli bir biçimde kullanılması önemlidir.

Gebeler ve bebek emziren anneler antibiyotik kullanabilirler mi?

Gebelikte ve çocuk emzirme dönemlerinde annenin aldığı ilaçlar tüm vücut dokularına yayıldığı gibi anne sütüne ve anne karninda bulunan bebeğe belirli düzeylerde geçebilir. Daha önceden antibiyotiklerle yapılan hayvan çalısmaları ve insanlarda gözlenen etkiler değerlendirildiginde, bazı antibiyotiklerin anne karnındaki bebekte ya da emzirilen çocuklarda ciddi tıbbi problemler oluşturabilecegi görülmüştür. Bu sebeple gebe veya emziren annelere ilaç reçete edilirken bebek açısından yan etkisi olmayan güvenli antibiyotikler kullanılmalıdır. Gebelikte ve emzirme dönemlerinde kullanılması oldukça riskli antibiyotikler olduğu gibi oldukça güvenli antibiyotikler de mevcuttur. Bu kişilerin kendilerine herhangi bir sebeple antibiyotik verilecegi durumlarda ilgili hekimi uyarmaları gerekmektedir.

Antibiyotikler, başka rahatsızlıklar için hali hazırda kullanmakta olduğumuz ilaçlarla etkileşebilir mi?

Antibiyotikler kullanılan diğer ilaçlarla etkileşebilirler. Bunun sonucunda antibiyotiğin etkinliğinde artma ya da azalma olabilir veya etkileştikleri ilaci olumsuz yönde etkileyebilirler. Altta yatan başka hastalıkları nedeni ile bazı hastalar devamlı ilaç kullanmak zorundadır. Özellikle bu tür devamlı ilaç kullanan hastalarda kullanılan ilaçlarla verilen antibiyotiklerin etkileşmemesine dikkat edilmelidir. Bu tür hastalar kullandıkları ilaçlar konusunda ilgili hekimleri uyarmalıdırlar.

GENEL UYARILAR

• Antibiyotikler ateş düşürücü ilaçlar degildir. Her ateşi olan antibiyotik kullanmamalıdır. Antibiyotik kullanımı kesinlikle bir doktor kontrolünde olmalıdır. 

• Yanlış ve gereksiz kullanım durumlarında ciddi problemler gelişmesine sebep olabilir. 

• Antibiyotik kullanımı esnasında hafif düzeyde ya da hayati tehdit edecek düzeyde ciddi yan etkiler ortaya çıkabilir. 

• Penisilin alerjisi türleri içerisinde Tip 1 alerji en korkulanıdır, buna yönelik olarak penisilin alerji testi yapılması (cilt testi) önerilir. Ancak bu test de hekim gözetiminde yapılmalıdır. 

• Altta yatan kronik hastalıkları olan kişilerde uygun antibiyotik seçimine dikkat edilmelidir 

• Devamlı ilaç kullanan kişilerde verilen antibiyotiğin kullanılan diğer ilaçlarla etkileşmemesine dikkat edilmelidir. 

• Gebelerde ve emziren annelerde bebeğe zarar vermeyecek antibiyotiklerin seçimine dikkat edilmelidir. Bu tür hastalar doktorlarını durumları hakkında uyarmaları gerekir. 

• Tedavinin etkinliği açısından antibiyotiklerin yeterli dozlarda ve düzenli aralıklarla alınmasına dikkat edilmelidir.