Ana Sayfa  İnsan Sağlığı KORONER ARTER HASTALIĞI
|
|
|
Koroner arter hastalığı günümüzde en sık görülen ve en önemli sağlık sorunlarından biridir. Koroner arter hastalığı kalp kasını besleyen koroner arterlerin tıkanıklığına verilen addır ve nedeni ateroskleroz denilen damar sertliğidir. Bu hastalığın en önemli özelliği ileri evrelerde hayatı tehdit edebilen miyokard enfarktüsüne yol açabilmesidir. Bu hastalığa yol açan risk faktörlerinin bilinerek koruyucu önlemlerin alınması, hastalığın tedavisi kadar, hatta daha da önemlidir. Bu yazı ile sizlere koroner arter hastalığı ile ilgili aklınıza gelebilecek sorulara yanıt vermeyi amaçladık. Burada sizleri genel olarak aydınlatmak amaçlanmıştır. Tanı koyulması, tedavinin düzenlenmesi ve takibi her zaman muhakkal hekimler tarafından yapılmalıdır. Daha ayrıntılı bilgi için lütfen doktorunuza danışınız.
Koroner arter nedir?
Koroner arter hastalığı nedir?
Koroner arter hastalığı kimlerde görülür?
Koroner arter hastalığının nedenleri ve risk faktörleri nelerdir?
Koroner arter hastalığından korunma yolları nelerdir?
Koroner arter hastalığının belirtileri nelerdir?
Miyokard enfarktüsü nedir?
Miyokard enfarktüsündeki ağrı nasıldır?
Koroner arter hastalığında kullanılan tanı yöntemleri nelerdir?
Koroner anjiografi riskli midir?
Koroner arter hastalığının tedavisi nasıldır ?
İlaç tedavisi mi yoksa cerrahi tedavi mi kararı nasıl veriliyor?
Koroner bypass ameliyatı nedir?
Balon tedavisi nedir?
Koroner arter hastalığının sonuçları nelerdir?
Koroner arter hastalığı kalıtsal mıdır?
Acil durumlar
Önemli uyarılar
Koroner arter nedir?
Koroner arterler kalbin etrafını çevreleyen ve kalp kasını besleyen atardamarlardır. Üç ana koroner arter sistemi vardır. Koroner arterler kalpten çıkan atardamar olan aortadan beslenirler.
Koroner arter hastalığı nedir?
Koroner arter hastalığı kalbin etrafını çevreleyerek kalp kasını besleyen koroner arterlerin tıkanıklığına veya daralmasına verilen addır. Nedeni koroner arterlerin aterosklerozudur (damar sertliği). Ateroskleroz, kan kolesterol düzeyi yüksekliğine bağlı, damar iç duvarında plak oluşarak, kan akımını engelleyici darlık oluşmasıdır. Bu darlık sonucu kalp kasına sunulan oksijen miktarı azalır ve iskemik kalp hastalığı denilen tablo ortaya çıkar.
Koroner arter hastalığı kimlerde görülür?
Koroner arter hastalığı sıklıkla 40 yaş sonrasında görülür. Erkeklerde kadınlara göre yaklaşık dört kat daha sık görülür. Kadınlarda bulunan östrojen hormonu koruyucudur. Bu nedenle kadınlarda görülme sıklığı bu hormonun azaldığı menapoz sonrası dönemde artar. Erkeklerde en fazla 50-60 yaşları arasında, kadınlarda ise 60-70 yaşları arasında görülür.
Koroner arter hastalığının nedenleri ve risk faktörleri nelerdir?
Koroner arter hastalığı ateroskleroz (damar sertliği) nedeni ile koroner arterlerin daralması sonucunda ortaya çıkar. Kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, etkisi gösterilmiş risk faktörleri mevcuttur. Bu risk faktörlerini ikiye ayırabiliriz; birinci grupta düzeltilebilir risk faktörleri yer almaktadır. Bunlar; sigara içilmesi, hipertansiyon, yüksek kolesterol düzeyi, fiziksel aktivite azlığı ve alkol tüketimi ve strestir. Düzeltilemeyen risk faktörleri ise ileri yaş, erkek cinsiyeti, ailede 55 yaşından önce koroner arter hastalığı öyküsünün olmasıdır. Şeker hastalığı da bir risk faktörüdür.
Koroner arter hastalığından korunma yolları nelerdir?
Öncelikle sigara içilmemelidir, çünkü sigara en önemli risk faktörlerinden biridir. Yüksek kolestrol düzeyinin koroner arter hastalığı gelişimine direk etkisi olduğundan, kan kolestrol düzeyleri diyetle veya ilaç tedavisi ile normal düzeylere çekilmelidir. Düzenli egzersiz yapılmalıdır. Fazla kilolardan kaçınılmalı, boya göre uygun olan kiloya inilmelidir. Her gün yapılan düzenli yürüyüşlerin koroner arter hastalığından korunmada önemli rolü vardır. Eğer yüksek tansiyon veya şeker hastalığınız varsa bunların kontrol altına alınması önemlidir. Ayrıca stresli yaşantıdan da uzak durulmalıdır.
Koroner arter hastalığının belirtileri nelerdir?
Hastalığın erken evresinde, koroner damarlarda henüz ileri darlık oluşmamışken, hiçbir bulgu olmayabilir. Hastalık ilerledikçe ve damarın içindeki darlık arttıkça, koroner arterler kalbin oksijen ihtiyacını karşılayamaz hale gelirler ve bu durumda anjina pektoris denilen göğüs ağrısı ortaya çıkar. Bu ağrı sıklıkla egzersiz ile ilgilidir. Özellikle yokuş veya merdiven çıkarken veya yemek sonrasında göğüs kemiği üzerinde, sıklıkla sol kola ve çeneye yayılan sıkıştırıcı tarzda bir ağrıdır. Farklı şekillerde de ortaya çıkabilir. Dinlenmekle 5-10 dakikada geçer. Eğer bu ağrı çok şiddetli ise ve daha uzun süre devam ederse miyokard enfarktüsü olasılığı akla gelmelidir. Yalnız bazen koroner arter hastalığının belirti vermeyebileceği veya ilk belirtisinin miyokard enfaktüsü olabileceği de unutulmamalıdır.
Miyokard enfarktüsü nedir?
Koroner arterlerdeki daralmanın bir pıhtı ile tamamen tıkanması sonucunda, bu damarın beslediği bölgenin beslenememesine bağlı kalp kasında (miyokard) doku ölümü meydana gelmesidir. Bu ölü doku kalbin pompa fonksiyonunu olumsuz etkileyeceğinden kalp yeterince kan pompalayamayabilir ve kalp yetmezliği oluşabilir. Ayrıca miyokard enfaktüsü hastanıın yaşamını da tehlikeye atabilir.
Miyokard enfarktüsündeki ağrı nasıldır?
Miyokard enfarktüsündeki ağrı karakter ve yerleşim açısından anjina pektorise benzer, fakat daha şiddetli ve uzun sürelidir. Egzersiz ile ilgili değildir. Huzursuzluğa ve şiddetli bir korkuya yol açabilir. Bu durumda vakit yitirilmeden en yakın acil servise başvurulmalıdır.
Koroner arter hastalığında kullanılan tanı yöntemleri nelerdir?
Koroner arter hastalığı tanısı için öncelikle bir kalp ve damar hastalıkları uzmanının muayenesi gerekmektedir. Hastaya şikayetlerinizle ilgili vereceğiniz bilgiler tanı için önemlidir. Bu muayene sonrasında elektrokardiyografi ve akciğer filmi çekilir. Elektrokardiyografi kalbinizdeki atım bozuklukları ve koroner arter hastalığı veya geçirilmiş enfarktüs hakkında doktorunuza fikir verebilir. Bundan sonra eğer doktorunuz gerekli görürse eforlu elektrokardiyografi denilen inceleme yapılabilir. Bu incelemede hasta bir koşu bandı üzerinde koşarken kalp elektrosu kaydedilmektedir. Koroner arterlerin kalbi besleme düzeyini gösteren bir tetkiktir. Yine doktorunuz gerekli görürse, talyum miyokard sintigrafisi denilen ve nükleer bir madde olan talyumun damardan verilerek kalp kasının nasıl beslendiği gösterilebilir, iyi beslenmeyen alanlar tespit edilebilir. Ayrıca kalp kapakçıklarının durumu ve kalp kasının kasılmasını görmek amacı ile kalbin ultrasonik incelemesi olan ekokardiyografik inceleme yapılabilir. Bu yöntemler ile tanı koyulamamışsa veya tedavi amacıyla yapılabilecek girişim için (cerrahi, balon ile genişletme gibi) damar sisteminin net olarak görüntülenmesi gerekiyorsa, koroner arter anatomisini tam olarak gösterecek koroner anjiografi yapılabilir.
|
|
|
|